Albert Capellas, van opleider in Barcelona tot assistent bij Vitesse

In Nederland is Albert Capelias (45) bekend als assistent-trainer van Vitesse. In Spanje waakte hij echter jarenlang over de Cruijffiaanse voetbalfilosofie van Barcelona.

Een interview met de Spanjaard die Andrés Iniesta al vanaf zijn twaalfde volgt en het Catalaanse voetbalgeheim ontrafelde.

'Papa, wie is die meneer met dat grijze haar? 'Die ken ik niet.' Een kindervinger wijst in de richting van de Arnhemse technische staf. Terwijl de selectie van trainer Peter Bosz begint aan de afsluitende partijvorm, moet een vader zijn zoontje het antwoord schuldig blijven. Een behulpzame buurman in Vitesse-shirt biedt uitkomst. 'Dat is Albert, onze Spanjaard. Die zit hier al jaren. Die hoort bij de inboedel.'

Je zou hem door al die trainerswisselingen bijna zijn vergeten. Albert Capelias, de 45-jarige assistent-trainer van Vitesse. In 2010 meegekomen met toenmalig trainer Albert Ferrer en vervolgens nooit meer vertrokken. Waar Ferrer, John van den Brom en Fred Rutten het na ruim een jaar alweer voor gezien hielden, bleef de Spanjaard Arnhem trouw. 'Misschien is het voor veel mensen een verrassing dat ik hier nog altijd werk. Alleen zit een assistent niet per definitie aan een hoofdtrainer vast', merkt Capelias op.

'In de 27 jaar waarin ik als trainer werk, heb ik maar bij drie grote clubs gewerkt. Toen ik in 2010 naar Nederland kwam heb ik meteen gezegd dat ik niet voor een paar maanden zou verhuizen. Ik ben een man van de lange adem. Toen Ferrer terugging naar Spanje en de club vroeg of ik wilde blijven, zei ik vrijwel meteen ja. Vitesse wilde groeien en ik zag een rol voor mezelf. Ik voel me hier thuis.'

Wat maar weinig mensen weten is dat de man die tegenwoordig in alle vroegte met hesjes en pionnen over Papendal struint, jarenlang het trainingsveld deelde met Lionel Messi, Andrés Iniesta en Pep Guardiola. Capellas werkte in het verleden als trainer en jeugdcoördinator aan een nog prestigieuzer voetbalproject dan Vitesse: de jeugdopleiding van Barcelona. Hij waarborgde bijna tien jaar lang de Catalaanse voetbalfilosofie. Tegenwoordig woont hij met zijn gezin in Huissen en volgt hij Nederlandse les. Toch heeft Capellas de Catalaanse voetbalschool nooit helemaal los kunnen laten. 'Barcelona is een familie, meer dan voetbal. Als je eenmaal onderdeel bent geworden van die familie, kom je nooit meer los.'

Capellas groeide op in Avinyó, een klein dorpje in Catalonië. Hij bleek getalenteerd en droomde van het grote Barcelona. Toch zou hij voetballend de top niet halen. Ondanks interesse van andere clubs bleef Capellas bij zijn kleine dorpsclub spelen. Zijn ouders hadden niet de middelen om hem per auto door het land te rijden en geloofden bovendien niet in een loopbaan als topsporter. Capellas moest zich maar richten op zijn school. Met frisse tegenzin dook de Spanjaard in de boeken. Hij was naar eigen zeggen veertien jaar oud toen hij op zijn zolderkamertje een nieuw plan smeedde. Als hij geen profvoetballer kon worden, dan maar trainer bij Barcelona. Op achttienjarige leeftijd zou hij het ouderlijk huis ontvluchtten en via de dug-out alsnog slagen in de voetballerij.

En zo geschiedde. Capellas schreef zich in voor een sportopleiding op de universiteit van Barcelona, maar was nauwelijks in de schoolbanken te vinden. Het trainingsveld van Barcelona werd zijn nieuwe thuis. 'Mijn plan was simpel: als ik op achttienjarige leeftijd zou beginnen met trainen, dan was ik op mijn dertigste al een ervaren trainer! vertelt Capellas. 'Mijn collegezaal was La Masi'a, het toenmalige jeugdcomplex van Barcelona. Johan Cruijff was mijn professor. Elke dag stond ik langs de kant en bekeek ik zijn trainingen. Als een verlegen tiener, met mijn handen in het hek. Ik zoog de informatie op als een spons. Eenmaal thuisgekomen schreef ik alles uit. Oe-feningen, looplijnen. Een dag later probeerde ik dat in de praktijk te brengen bij de twee jeugd- teams die ik trainde. Daar hoefde ik geen vergoeding voor, zolang ik maar de kans kreeg om mijn ideeën uit te werken. Het trainingsveld was mijn laboratorium.'

'Wat ik me uit die tijd vooral herinner is het baltempo. Onder Cruijff werd zo ongelooflijk snel gespeeld. In een kleine ruimte, steeds weer dat ritme. Geweldig! vervolgt de Spanjaard. 'Niet alleen bij het eerste team, maar binnen de gehele opleiding. Bij de jeugd werd op precies dezelfde wijze getraind. Cruijff implementeerde zijn plannen door de hele club. Overal zat een gedachte achter. In die periode ontwikkelde ik mijn voetbalvisie. Ik haalde mijn diploma's en werkte vervolgens negen jaar als assistent bij Club de Futbol Gava. We wonnen vijf titels en ik kon naar meerdere clubs in Catalonië. Toch was er voor mij maar één club. Uiteindelijk kreeg ik de kans als assistent-trainer bij de beloften.'

Zo vond de Spaanse voetbalprofessor zijn plekje op La Masi'a. Twee jaar lang was Capellas assistent-trainer bij Barcelona B, waar hij werkte met spelers als Andrés Iniesta en Victor Valdés.

Het talent droop er toen al van af. 'Als jeugdspeler kende heel Spanje Iniesta al! herinnert Capellas zich nog goed. 'Hij kwam als twaalfjarig ventje naar Barcelona, maar ook Real Madrid en Valencia wilde hem hebben. Een megatalent. Door de jaren heen zag ik hem in alle jeugdteams excelleren. Hij was zo slim, hij speelde zo eenvoudig. A

ls trainer heb ik hem eigenlijk nooit iets hoeven uit te leggen. Andrés kon alles al. Bovendien had hij geen vedetteneigingen. Humildad was zijn stokpaardje. Dat betekent zoiets als nederigheid. Dat was ook meteen het unieke aan La Masi'a. Het waren de grootste talenten van Spanje, maar niemand had vedetteneigingen. Dat paste niet bij de club. In Barcelona draait alles om respect. Bij Barcelona zeggen ze: Behandel mensen net als een bal: met gevoel en liefde.'

Na twee enerverende jaren als assistent-trainer moest Capellas het veld ruimen. Zoals wel vaker betekende een nieuwe president een reorganisatie. Twee jaar later keerde Capellas terug, maar dan in de rol van algeheel jeugdcoördinator. Onder zijn regime maakten spelers al Victor Valdés, Andrés Iniesta, Lionel Messi, Sergio Busquets, Pedro en Bojan Krkic de overstap naar het eerste elftal. In die periode ontdekte Capellas het geheim van de Barcelona-opleiding.

'Toen ik begon in mijn nieuwe rol had ik maar één vraag: wat is er nodig om jeugdspelers door te laten groeien naar het eerste elftal? We kwamen al vrij snel tot een bijzondere ontdekking. Uit onderzoek bleek dat jeugdspelers die uit de directe omgeving kwamen, een grotere kans hadden om te slagen. We zoemden in op de laatste dertig jaar. Van de spelers uit Zuid-Spanje die naar Barcelona waren gekomen, was bijna niemand doorgebroken. Dat waren bijna allemaal jongens uit Catalonië.

Van de buitenlandse jongens was alleen Messi succesvol. Opvallend gegeven was dat zijn ouders al op jonge leeftijd naar Spanje waren verhuisd. Een duidelijk patroon dus. We maakten een plan. Ons eerste doel was om al het talent uit Catalonië onder te brengen in onze opleiding. Als er al een jongen uit een ander deel van Spanje kwam, moest hij veel beter zijn dan onze eigen jongens. Talenten uit het buitenland moesten nog weer een stapje beter zijn. In die gevallen moesten we ook investeren in de huisvesting voor ouders.
Vergis je niet, de faciliteiten op La Masia waren geweldig. Huiswerkbegeleiding, koks en zelfs psychologen.

Toch is niets zo belangrijk als je eigen ouders. Jonge voetballers moeten vooral kind kunnen zijn. Je moet iemand hebben die je opbeurt als het wat minder gaat en soms een arm om je heen slaat. Barcelona stopt honderden duizenden euro's in de jeugd. Enorm veel geld, maar nog altijd goedkoper dan een speler van 23 waar je een transferbedrag voor moet betalen. Bovendien brengen jeugdspelers iets extra's: ze hebben gevoel bij de club.'

Capelias bewaakte het gedachtengoed van Cruijff met succes. De bescheiden Spanjaard begint te glunderen als we de recente successen langslopen. De periode onder Pep Guardiola heeft het meest indruk gemaakt. 'Pep is een jongen van de club. Hij heeft de jeugdopleiding doorlopen, vervolgens in het eerste elftal gespeeld en is daarna via een omweg trainer geworden. Hij kende iedereen binnen de club en werkt volgens de Barga- filosofie. Met hem als trainer was de cirkel rond. Ik ben heel benieuwd hoe hij het in München gaat doen. We sms'en geregeld en ik ben zeker van plan hem op te zoeken bij Bayern. Alleen zijn we nu nog wat druk met onze eigen teams. Dat komt binnenkort wel een keertje.'

Toeval of niet, maar sinds het vertrek van Guardiola en Capellas lijkt het over met de hegemonie van Barca. Ondanks de goede competitiestart is Barcelona niet meer zo onaantastbaar als een paar jaar eerder. In Europa zien we een opmars van Duitse grootmachten, in Spanje is Real Madrid een serieuze uitdager. Capellas onderschrijft de kentering, maar gelooft nog altijd in de Barga-filosofie. 'Er komt een nieuwe lichting toptalenten aan bij Barcelona, geloof me. Zelf opgeleide spelers die de stap naar het eerste elftal kunnen gaan maken. Het klopt dat we de laatste jaren ook van bijvoorbeeld Real Madrid kunnen verliezen. Zij hebben dan ook een fantastisch elftal. Alleen is er één verschil: bij Barcelona krijgt de eigen jeugd een kans, bij Real Madrid wordt vooral gekocht. Op de langere termijn overwint de jeugd.

Ons probleem is eigenlijk een luxe-probleem. Je moet weten dat de selectie van Barcelona heel zorgvuldig wordt samengesteld. In mijn tijd bestond vijftig procent uit eigen jeugd, was dertig procent afkomstig van andere clubs uit Europa en bestond de laatste twintig procent uit absolute toppers. Denk aan spelers als Ronald Koeman, Michael Laudrup, Hristo Stoitchkov en Romario. Zij gaven het elftal net dat beetje extra. De laatste jaren komen de grootste talenten echter uit onze eigen academie. We hebben zelf Messi, Iniesta en Xavi opgeleid. Dat is een enorm compliment.'

Hij gebruikt nog opvallend vaak de wij-vorm als het Barcelona aangaat. Toch koos de Spanjaard er in 2010 bewust voor om het onbekende avontuur bij Vitesse aan te gaan. In Arnhem geen talenten van wereldniveau, maar een club in opbouw. 'Ik had meerdere redenen om naar Nederland te komen. Voetbal was er eentje. Mijn vrouw en ik wilden andere landen en andere culturen ontdekken. Bovendien vond ik het belangrijk om mijn kinderen wat mee te geven.

Natuurlijk kun je Vitesse niet vergelijken met Barcelona. Wel werd ik getrokken door de ambitieuze plannen. Met het nieuwe complex wordt het eenvoudiger om spelers op te leiden en grote talenten aan te trekken. Vervolgens kun je meedoen om de prijzen en kom je in een positieve flow. Zowel de faciliteiten, het kader als de financiën zijn meegegroeid. Ook hier moet de jeugd een kans krijgen.'
Hoewel zijn focus nu op Vitesse ligt, volgt Capellas het Spaanse voetbal op de voet.

Voorlopig voelt hij nog niet de noodzaak om terug te keren. 'Mijn eerste droom was om bij Barcelona te werken. Daar ben ik in geslaagd. Vervolgens wilde ik in het buitenland aan de slag. Mijn volgende droom? Ik wil prijzen winnen, het liefst bij Vitesse. Ik weet dat het tijd nodig heeft. Dat kan een proces van vijf, zes of misschien wel zeven jaar zijn. Zelfs bij een grote club als Barcelona heeft dat tijd gekost. We moeten onszelf de tijd geven.'

'Ik kan nog veel van Peter Bosz leren'

In drie seizoenen Vitesse overleefde Albert Capellas drie hoofdtrainers. Hoewel zijn verstandhouding met de voorgangers van Peter Bosz niet altijd even goed was, weigert hij na te trappen. Wel benadrukt de gentleman dat hij met de huidige hoofdtrainer een bijzondere band heeft.

Capellas: 'Peter en ik hebben elkaar een paar jaar geleden ontmoet, bij een diner in Apeldoorn. Dat was nog met Albert Ferrer. We hebben een hele avond over voetbal gesproken en ik voelde meteen een klik. We hielden contact maar hebben het gek genoeg nooit gehad over een samenwerking. Toen ik afgelopen zomer hoorde dat Peter zou worden aangesteld als trainer, was ik een gelukkig man. In mijn optiek was dat goed voor de club. Peter en ik denken hetzelfde over voetbal. We willen graag de bal hebben en vooruit denken. Hij is een slimme man, die past bij de club. Ik kan nog veel van hem leren.'

Voetbal International / Foto’s SV