De ‘Jordania-periode’ door de ogen van Jordania

Precies tien jaar geleden was Vitesse de eerste Nederlandse club die in buitenlandse handen viel. Op een feestdag voor alle Vitessenaren maakten we kennis met Merab Jordania (54).

ACHTERGROND

Zeven jaar na zijn gedwongen vertrek zoekt VI contact met de Georgiër, die opbiecht nog niet helemaal van het podium te zijn verdwenen…

Let op! Je belt naar een buitenlands nummer. Hier kunnen hoge kosten aan verbonden zijn. Bel je terug omdat je een gemiste oproep hebt van een onbekend nummer? Dan gaat het mogelijk om fraude. Verbreek dan nu de verbinding.

Fraude. Alsof de telefoonmaatschappij weet dat we het Georgische nummer van Merab Jordania hebben gekozen. In de drie jaar dat hij op het pluche zat in Arnhem, werd de oud-prof immers van alles beschuldigd. Zo zou hij niet meer dan een zetbaas zijn, schimmige contracten hebben afgesloten én zelfs mensen hebben bedreigd. Fraude kan er dan ook nog wel bij.

De afspraak stond al een tijdje. Enkele maanden terug stelde de Georgiër een reünie in Gelderland voor. Jordania zelf dacht aan Papendal, waar naar zijn bescheiden mening nog altijd het mooiste trainingscomplex van Nederland ligt. En anders een tentje aan het Willemsplein in Arnhem, daar waar voorheen restaurant Delphi gevestigd was. Gewoon voor het gevoel. Maar ja, corona.

Nu de gebrekkige telefoonverbinding met Tblisi eindelijk tot stand is gekomen, horen we de teleurstelling in zijn stem. ‘Dit is voor het eerst in twintig jaar dat ik vijf maanden achtereen in hetzelfde land ben. In februari kwam ik terug uit New York en toen was daar opeens dat virus. In Georgië valt het aantal besmettingen nog mee. In onze buurlanden is het veel erger. Hoe is dat in Nederland? En zijn al mijn vrienden nog gezond? Mijn beste vriend van Nederland en België, Jan Boskamp? Vermaakt hij zich nog wel zonder voetbal? En hoe is het met Johan, Wilfred en René? Mijn vrienden van de Nederlandse televisie. Is dat programma nog altijd op tv? Ik was een trouwe kijker, mijn zoon vertaalde de grappen.’
We vertellen dat Veronica Inside nog altijd op de buis is. De perikelen rondom de hoofdrolspelers laten we voor het gemak maar even achterwege. Hij staat er wel op dat we onze gelukwensen overbrengen. We horen het enthousiasme aan de andere kant van de lijn. ‘Ja, ik mis het wel een beetje. Jullie land is goed voor mij geweest. De mensen, de fans, het leven. We hebben elkaar geholpen. Want vergis je niet: dit project is het beste wat Vitesse ooit is overkomen.’

KRIKKE

Hij weet waarom we bellen. Het is alweer tien jaar geleden. We herinneren ons een overvolle persruimte vol draaiende camera’s. Ze zoomen in op een onbekende Georgiër in een Vitesse-kostuum. Een dag later wordt duidelijk dat hij het geleend heeft van de afwezige Paul van der Kraan. De gele stropdas matcht bij de gouden armband om zijn rechterpols. De eerste buitenlandse clubeigenaar van Nederland nipt zuinig aan een wijnglas gevuld met water. Op zijn headset vertaalt een tolk de woorden van de raaskallende Maasbert Schouten. De ondernemer die met deze deal zojuist zijn zakken heeft gevuld, rept over een feestdag voor alle Vitessenaren en een landstitel binnen drie jaar. De mysterieuze Georgiër is minder spraakzaam. De enige uitspraak die bijblijft is Give me two days als hem wordt gevraagd naar mogelijke versterkingen.

Tien jaar later spreekt Jordania van een race tegen de klok. ‘Het besluit om dit project daadwerkelijk aan te pakken, namen we pas één of twee maanden eerder. Over het hoe en wat wil ik het liever niet meer hebben, maar het was allemaal korte termijn. Ik herinner me nog dat het pas op 10 augustus allemaal rondkwam. Dat was eigenlijk te laat. In drie weken kan je geen fatsoenlijke selectie meer neerzetten. Het eerste jaar hadden we het lastig. Ik herinner me dat er veel kritiek was. Die opmerking over de landstitel kwam steeds terug. “Dat kan helemaal niet. Daar is Vitesse te klein voor”, hoorden we. Maar twee, drie jaar later deed Vitesse gewoon mee. Vitesse had kampioen van Nederland moeten worden! Het project werkte. Het was de mooiste tijd uit mijn leven.’

De reacties op de nieuwe eigenaar zijn divers. Jordania zou diepe zakken hebben en dus hoopt het Arnhemse personeel massaal op salarisverhoging. Op de Korenmarkt gaat het over Champions League-voetbal. Het journaille daarentegen duikt massaal in zijn verleden. De oud-profvoetballer, bondsbestuurder en spelersmakelaar heeft ook een ruw randje. Hij wordt genoemd in een onderzoek van de FIOD naar de gebroeders Shota en Archil Arveladze én zou bovendien zelf helemaal het vermogen niet hebben een club te kopen. Vitesse zou een project zijn van vriend en Chelsea-eigenaar Roman Abramovich.

Tot zijn vertrek ontkent Jordania alle aantijgingen. Hij is de baas en regeert waar nodig met harde hand. De Georgiër heeft twee gezichten. Enerzijds is hij de ultieme charmeur die met mooie woorden en beloften iedereen om zijn vingers windt. Hij belooft spelers Rolexen als ze winnen van Ajax, journalisten mogen mee-eten en de heren van Veronica Inside worden uitgenodigd in zijn skybox vol schaars geklede vrouwen en drank. Anderzijds is hij temperamentvol, veeleisend en heeft hij woede-uitbarstingen. Vraag het de latere algemeen directeur Joost de Wit, die na een bedreiging zelfs enige tijd een panic button draagt.
'In het begin was er veel weerstand. Nederland was niet gewend aan een buitenlandse eigenaar'

Tien jaar later valt op dat Jordania graag om de rafelrandjes heen praat. ‘In het begin was er veel weerstand. Nederland was niet gewend aan een buitenlandse eigenaar. Eigenlijk nog steeds niet. Ik weet nog dat het heel lang duurde alvorens de KNVB akkoord ging. Ze hebben maanden onderzoek gedaan. In andere landen worden buitenlandse investeerders met open armen ontvangen. Ik begrijp dat nog steeds niet. Het is toch goed als er een man of een consortium geld in een club en dus indirect in de competitie wil stoppen?'

'Wat dat betreft is Nederland erg conservatief. Hetzelfde gebeurde met mijn zoon Kakhi bij FC Den Bosch. Het project was al gestart en hij had flink geïnvesteerd in de club. Vervolgens werd de overname alsnog afgekeurd. Een onwijs teleurstellende beslissing. Iedereen was zó enthousiast. Ze hebben al zijn bedrijven gecontroleerd, tot aan Moskou aan toe. En toch ging het niet door. Nu heb je enkel verliezers. Voor Kakhi zit er niks anders op dan naar de rechter te gaan: hij heeft heel veel geld in de club gestopt en niks teruggezien. Het is eeuwig zonde.’

Het is de Nederlandse bureaucratie die hem tegenstaat. ‘Wat ik in Nederland heb geleerd, is dat je de juiste mensen tegen moet komen. Voor mij was dat Paulien Krikke, de toenmalige burgemeester van Arnhem. Een belangrijk onderdeel van ons plan was om een nieuw trainingscomplex te bouwen. Maar in Nederland heb je dan altijd met papierwerk te maken. Dan ben je zo jaren verder. Maar de burgemeester begreep wat we wilden en heeft ons geholpen het proces te versnellen. Met anderhalf jaar stond daar het nieuwe trainingscomplex. Daar kan de club nog jaren mee vooruit. Vitesse heeft echt geluk gehad dat wij destijds zijn ingestapt. Toen ik kwam vochten ze tegen degradatie en toen ik vertrok stonden ze bovenaan.’

PRÖPPER

Zo voorzichtig als hij spreekt over Chelsea, bedreigingen en geldstromen, zo liefdevol praat Jordania over de successen van Vitesse. De meest memorabele wedstrijden onder zijn leiding lepelt hij moeiteloos op. Een 3-2 zege op Ajax, waar een 2-0 achterstand werd omgedraaid. ‘Doelpunten van Theo Janssen, Patrick van Aanholt en Renato Ibarra. Die keeper van Ajax (Kenneth Vermeer, red.) stond voor gek’, klinkt het. Een dag na ons telefoongesprek stuurt de Georgiër nog een appje. Hij memoreert ook nog aan een overwinning op Feyenoord met Wilfried Bony als matchwinner en de 6-2 overwinning tegen PSV in wat hij de Philips Arena noemt. ‘Wil je deze wel even vermelden? Anders zouden de mensen bij PSV teleurgesteld kunnen raken.’

Het beste seizoen is 2012/13. ‘Ik ken de geschiedenis van de club. Dat seizoen was voetballend gezien het beste uit geschiedenis. Zelfs beter dan het jaar waarin ze de beker veroverde. Dat jaar wonnen we van Feyenoord, van PSV en twee keer van Ajax. Na afloop vierden we de overwinningen bij Jorgos, in restaurant Delphi. Dat was onze huiskamer. Dat waren mooie nachten. In die tijd was iedereen bang voor Vitesse. Iedereen wist wie we waren. Als ik over straat liep in Amsterdam werd ik herkend, wilden mensen op de foto. Wat een elftal hadden we toen.’

Moeiteloos somt Jordania zijn favoriete team op. ‘Op doel stond Piet. Achterin Leerdam, Guram, Arie en Patrick.Op het middenveld Theo en onze academie-boys Marco en Davy.Voorin hadden we Ibarra, Bony en Kakuta.’
'Vitesse heeft echt geluk gehad dat wij destijds zijn ingestapt. Toen ik kwam vochten ze tegen degradatie en toen ik vertrok stonden ze bovenaan'

Bony groeit uit tot een fenomeen en is in die tijd volgens Jordania goed genoeg voor de wereldtop. Zelf heeft hij vooral een zwak voor Marco van Ginkel en Davy Pröpper. ‘Jongens uit de eigen opleiding, Vitesse-kids’, noemt hij ze. ‘Toen ik kwam zei ik dat ze met twee, drie jaar bij het Nederlands elftal zouden zitten. Zo goed waren ze! Ik werd uitgelachen. En moet je nu kijken. Marco heeft pech gehad met blessures, maar is een geweldige speler. Davy was mijn favoriet en gaat nu al jaren mee in de Premier League. Wat een speler! De academie heeft sinds 2010 een enorme boost gekregen.’

CHELSEA

Jordania praat over Vitesse alsof het de liefde van zijn leven is. Toch volgt er drie jaar na één van de meest memorabele presentaties uit het Nederlandse voetbal, een uiterst pijnlijke echtscheiding. Van de ene op de andere dag wordt Jordania gedwongen zijn aandelen over te doen aan Alexander Chigirinskiy. Jarenlang heeft de club volgehouden dat de Georgiër in 2010 heeft gekocht, maar nu blijkt hij niet meer dan een zetbaas. Via de officiële kanalen wordt Jordania bedankt voor bewezen diensten. ‘Merab Jordania heeft een perfecte basis neergezet waarop wij verder kunnen bouwen’, spreekt Bert Roetert, bij de aandelenoverdracht.

Maar een paar maanden later haalt diezelfde voorzitter genadeloos uit. ‘De afgelopen drie jaar is Vitesse door de tomeloze ambities van Merab Jordania financieel dusdanig uit balans gebracht, dat bijna niet meer aan de regels van Financial Fair Play kon worden voldaan.’ De liefde is bekoeld. Jordania zou De Wit hebben bedreigd en wordt aan de kant geschoven. Vervolgens doet hij een boekje open over Project Vitesse. De Arnhemse voetbalclub is niet meer dan een dependance van Chelsea.

‘Er is elke dag contact, elke dag. Alles wordt besproken. De huidige directie moet eerst naar Londen bellen om te vragen of ze naar het toilet mogen, haha. Het is best treurig’, sprak hij in 2014. De Arnhemse clubleiding schildert Jordania af als een leugenaar, maar later toont VI met intern mailverkeer aan dat de deal in 2010 inderdaad is geïnitieerd door medewerkers van Chelsea. De kern van zijn betoog klopt. Inmiddels is de Georgiër opvallend milder. Als we vragen naar de rol van Chelsea en Abramovich is hij plots niet meer zo loslippig. ‘Daar is door de jaren heen genoeg over gezegd. Die tijd heb ik achter me gelaten’, klinkt het geheimzinnig. ‘Het is goed zo.’

FC DEN BOSCH

De eerste clubeigenaar van Nederland verlaat Gelredome met een stadionverbond en een taakstraf. Hij schildert stoeltjes bij kringloopwinkel De Zaak in Ermelo nadat de rechter hem heeft veroordeeld voor het bedreigen van De Wit. Jordania verdwijnt van het vaderlandse toneel, al betrekt hij enige jaren later een riante huurwoning in Brabant als jongste zoon Levan bij FC Eindhoven gaat spelen. Hij blijft er wonen als oudste zoon Kakhi een voet tussen de deur probeert te krijgen in Den Bosch. We treffen hem nog één keer in De Vliert, als hij met Russische en Georgische genodigden dineert in een skybox.

Inmiddels heeft hij zijn leven van voor 2010 weer opgepakt. Jordania vervult hand- en spandiensten in het internationale voetbal. Hij adviseert diverse voetbalbonden en clubs en is nog altijd werkzaam als intermediair. Voor de corona-uitbraak was hij een graag geziene gast op menig eretribune bij de mooiste affiches in de Champions League en de Europa League. In Nederland mag hij dan vooral worden gezien als een zetbaas, in de internationale voetbalwereld blijkt Jordania nog een graag geziene gast. ‘Maar de meeste tijd stop ik in mijn beide zonen’, vertelt hij trots. ‘Levan heeft wat pech gehad met blessures. Hij gaat nu voor zijn kans in Georgië. En Kakhi is voor de eerste keer vader geworden. Ik ben nu opa.’
'De huidige eigenaar, Valery Oyf, is een goede vriend van mij. Daarom durf ik ook wel te zeggen dat de club nu in goede handen is'

In tien jaar tijd is er veel veranderd. Vitesse is inmiddels twee eigenaren verder en heeft een glimmende KNVB-beker in de prijzenkast staan. Jordania kent geen rancune. Sterker nog, hij weet precies wat er speelt bij zijn oude club. De Georgiër begint enthousiast te vertellen over de nieuwe Duitse trainer én het enorme gemis van Bryan Linssen, die naar Feyenoord is vertrokken. Het blijkt geen toeval dat hij zo goed op de hoogte is. Zeven jaar nadat hij zijn aandelen over moest dragen, blijkt Jordania nog altijd een insider.

‘De huidige eigenaar, Valery Oyf, is een goede vriend van mij. We kennen elkaar al jaren. Daarom durf ik ook wel te zeggen dat de club nu in goede handen is. Valery heeft zelf nooit op hoog niveau gevoetbald, maar hij begrijpt het spelletje wel. Bovendien laat hij zich omringen door mensen met verstand van zaken. Gemiddeld bellen we één of twee keer per maand. Dan gaat het uiteraard over voetbal. Valery vraagt naar mijn mening over Vitesse en de spelers die onder contract staan. Ik geef tips en help waar dat kan. Niet alleen omdat ik hem graag wil helpen, maar ook omdat Vitesse een bijzonder plekje in mijn hart heeft. Dat zal waarschijnlijk altijd wel zo blijven.’

VI / Foto’s SV