Rumoer aan de Rijn
Vorige week vrijdag was het precies drie jaar geleden dat Nederland kennismaakte met de Georgiër Merab Jordania en luisterde naar de legendarische speech van Maasbert Schouten. Vitesse zou kampioen van Nederland worden én 16 augustus werd een nationale feestdag voor alle Vitessenaren. Toch hingen vrijdag opvallend weinig slingers op sportcomplex Papendal. Sterker nog: het middelpunt van alle feestvreugde, eigenaar Jordania, was niet eens aanwezig. Er was ook helemaal geen reden voor een feestje. Vitesse beleeft een matige competitiestart en was na 180 minuten alweer klaar in Europa. Met het voorlopig absolute dieptepunt, de beschamende 4-2 nederlaag bij RKC Waalwijk in het achterhoofd, werd er veel gesproken.
Routinier Theo Janssen liet zich in de media kritisch uit over de nieuwe speelwijze. Hij zei het niet met zo veel woorden, maar Janssen liet doorschemeren dat hij zijn twijfels heeft bij de tactiek van trainer Peter Bosz. De middenvelder is een fervent voorstander van aanvallend voetbal, maar vroeg zich af of deze selectie daar ook in geloofde. Ik ben een speler die heel veel hoort en ziet. Soms gooi ik, en dat weet iedereen, iets naar buiten, omdat ik wil dat er een reactie komt, zei Janssen. 'Die reactie is er geweest. Ik heb met de trainer gesproken en uiteindelijk is er ook met de groep over gesproken. Kijk, ik ben iemand die duidelijkheid wil. Dat hebben we op deze manier wel gekregen.'
Bosz kiest in tegenstelling tot zijn voorganger Fred Rutten een meer aanvallende stijl, wat wel risico's met zich meebrengt. Voor Janssen was dit het moment om iedereen aan boord te krijgen. 'Ie kunt alleen op deze manier voetballen als je vertrouwen hebt in jezelf en in het systeem. Als het minder gaat, gaan mensen toch te veel nadenken. Ik denk dat het duidelijk was. Ja, het was een goed gesprek. Ik vind dit de allerleukste manier van spelen en hoop dat we hiermee doorgaan.'
Het pakte zaterdagavond bij Roda IC (1-1) aardig uit. Het spelsysteem was volgens doelman Piet Velthuizen niet langer een issue. 'Hij (Peter Bosz red.) is de baas, dus we gaan met hem mee. Het zag er al veel beter uit. Het is een jong team, liet gaat de ene week minder dan de andere. Of wij zo kunnen spelen? Als hij het bij Heracles kan, dan kan dat ook bij ons. Wel is de tijd van wennen nu voorbij. We zijn al acht, negen weken onderweg.'
Smalle selectie
Als er ooit al twijfel is geweest, dan staan nu alle neuzen dezelfde kant op. Dat is mede ingegeven door Merab lordania. De Georgiër wil vermaak en doelpunten naar Arnhem brengen en geeft Bosz de vrije hand. Zijn ambities blijven fier overeind. Officieel zijn geen doelen uitgesproken, maar Vitesse moet aan het einde van het seizoen gewoon een ticket voor Europees voetbal in handen hebben en het liefst eentje waarop UEFA Champions League op staat.
Meer nog dan de afgelopen drie seizoenen is het de vraag of die doelstelling realistisch is. Vitesse heeft met het vertrek van Wilfried Bony en Marco van Ginkel veel kwaliteit en goals ingeleverd. Achterin is het broos, het middenveld is zoekende en voorin is een dringend tekort aan doelpunten. Tegen Roda JC kreeg Vitesse genoeg kansen, maar was er niemand die kon afdrukken. De vleugelspelers Gaël Kakuta, Renato Ibarra en Giorgi Chanturia hebben weinig rendement en Chelsea-huurling Lucas Piazón is een begenadigd talent, maar staat niet bekend om zijn scorend vermogen. De spitspositie is vooralsnog een tombola. Jonathan Reis, Marcus Pedersen en Mike Havenaar wisselen elkaar af, zonder echt grote successen te boeken.
Afgelopen zaterdag was het de beurt aan Havenaar, maar Reis kreeg in de voorbereiding de meeste speelminuten. Maar de Braziliaan die jarenlang herstelde van een zware knieblessure, overtuigde niet. Reis is niet fit en wie hem volgt op trainingen en gedurende wedstrijden, krijgt niet de indruk dat hij er alles aan doet om op zijn oude niveau terug te keren. Deze zomer keerde hij zichtbaar te zwaar terug van zijn vakantie in Rio de Janeiro en ook in Arnhem leeft hij niet bepaald als een kluizenaar.
Het is een doorn in het oog voor de Arnhemse bestuurders, die Reis eind 2011 een contract gaven tot de zomer van 2016 met een salaris van 600 duizend euro netto. Bovendien werd landgenoot en fysiotherapeut Eduardo dos Santos voor een godsvermogen naar Arnhem gehaald om Reis weer fit te krijgen. Maar laatstgenoemde lijkt dat niet voor elkaar te krijgen en behandelt ondertussen op Papendal niet-Vitesse-spelers, zoals voormalig PSV-keeper Heurelho Gomes
Het is een publiek geheim dat de veelal jonge spelers in de Arnhemse selectie nogal eens uit de band springen. Vorig jaar was een half elftal zijn rijbewijs kwijt, dit jaar zijn er ook genoeg jongens die houden van een feestje.
Het verklaart deels waarom Rutten zo kort op zijn selectie zat. Een ander stokpaardje van de Wijchenaar was dat er geïnvesteerd moest worden in de selectie en dat er te weinig door werd geselecteerd. Met terugwerkende kracht lijkt Rutten zijn gelijk te krijgen. Na het vertrek van Van Ginkel en Bony staat bijzonder weinig kapitaal op het veld. Janssen is naar alle waarschijnlijkheid aan zijn laatste seizoen bezig,
de vier Chelsea-huurlingen keren na dit seizoen terug naar Londen. Voor de spitsen Havenaar en Pedersen, die in hun laatste contractjaar zitten, kan alleen nu nog wat zakgeld worden gepakt. De waarde van voormalige goudmijntjes als Davy Pröpper en Guram Kashia is inmiddels tot een dieptepunt gezakt. Vooral de situatie van laatstgenoemde is schrijnend. Kashia kampt al sinds medio december met een vormcrisis, nadat hij ondanks een blessure had doorgespeeld. De toenmalige technische staf raadde Jordania aan de aanvoerder in de winterstop te verkopen. Jeffrey Bruma – tegenwoordig PSV, destijds nog in dienst van Chelsea – was zelfs al gepolst als directe vervanger. Maar Jordania weigerde zijn landgenoot te verkopen, evenals hij vooralsnog weigert om de teleurgestelde Pröpper te verhuren. Het maakt van het huidige Vitesse een elftal zonder al te veel groeipotentie.
Machtsstrijd
In Arnhem worden de problemen op het veld afgedaan als tijdelijk. De transfermarkt is nog niet gesloten en Bosz moet de tijd krijgen. Maar het rommelt niet alleen op het veld. Sinds de Georgische overname in 2010 is een machtsstrijd gaande. Medewerkers die al in Arnhem werkten voor het Jordania-tijdperk, proberen koste wat het kost de clubcultuur te bewaken. Daar tegenover staan de zogenaamde vernieuwers die vooral gericht zijn op het creëren van een topsportmentaliteit, waarbij er geen ruimte is voor emotie of geschiedenis.
Onder het mom van professionaliteit wordt tegen allerlei heilige huisjes geschopt. Vorig seizoen vatte de toenmalige directie bijvoorbeeld het plan op om in een nieuw Vitesse-shirt zonder traditionele strepen te gaan spelen en werd clubjongen Nicky Hofs, die al een mondeling akkoord had over een nieuw contract, een jaar lang aan het lijntje gehouden. Bovendien waren er ook conflicten rondom de dienst voor het overleden clubicoon Theo Bos.
Een jaar later blijkt er weinig veranderd. Teammanager Wim Jansen, al negentien jaar op vrijwillige basis werkzaam voor de club waarvan de laatste negen als teammanager, werd twee weken terug zonder enige uitleg uit zijn functie ontheven. Op zijn plek kwam management-assistent Mirjam Clifford te zitten. Vorig seizoen werd lansen door toenmalig technisch directeur Ted van Leeuwen ook al uit zijn functie gezet, maar destijds draaide toenmalig algemeen directeur Erwin Kasakowski die beslissing onder grote Arnhemse druk terug. Ditmaal wordt de beslissing niet teruggedraaid, maar probeert huidig algemeen directeur loost de Wit de schade beperkt te houden. Jansen heeft als goedmakertje inmiddels meerdere andere functies binnen de club aangeboden gekregen.
De Wit heeft inmiddels een dagtaak aan het blussen van brandjes in de wankele Arnhemse voetbalpiramide. Voorganger Erwin Kasakowski heeft een paar lastige dossiers achtergelaten en eigenaar Jordania bemoeit zich nauwelijks met de dagelijkse beslommeringen. Het geeft meerdere individuen binnen de club, met allemaal een eigen agenda, de kans om macht naar zich toe te trekken.
Neem het technisch beleid. De clubleiding koos er bewust voor om het contract van technisch directeur Ted van Leeuwen niet te verlengen. Maar aangezien zijn opvolger Mohammed Allach pas op 1 oktober kan aantreden, werd Van Leeuwen gevraagd of hij voorlopig wilde aanblijven als technisch adviseur.
Inmiddels is intern een lobby gestart om Van Leeuwen, in welke functie dan ook, alsnog voor de club te behouden. Het is nog onduidelijk wat hij na 2 september gaat doen. Allach wordt achter de schermen op de hoogte gehouden van de lopende zaken, maar heeft nu al een geduchte concurrent in huis. Een andere man die zich graag met het
technische beleid bemoeide, was Kasakowski. De Duitse handlanger van Jordania verruilde het directeurschap afgelopen jaar voor een rol als adviseur en is steeds minder op Papendal te vinden. Officieel
mag hij niks meer kwijt over de lopende zaken, maar hij blijkt niet te beroerd om bevriende journalisten bij te praten. De reactie op Papendal laten zich raden.
Peter Bosz heeft geduld met zijn selectie. 'Het is logisch dat het voor de spelers anders is.'
Met Jordania, Bosz, Van Leeuwen, Allach en Kasakowski zijn er momenteel vijf mensen die willen meepraten over het te voeren beleid. Om dan nog maar te zwijgen over de rol van Chelsea en mogelijke investeerders. Niet gek dat zaakwaarnemers en directeuren vaak niet weten met wie ze in Arnhem zaken moeten doen.
Shirtsponsor
Toch is het te makkelijk om enkel kritiek te geven op het tijdperk- Jordania. Zonder hem was Vitesse nu misschien een museumstuk geweest, naast Haarlem en RBC Roosendaal. Bovendien maakte hij zich sterk voor een prachtig trainingscomplex en haalde Vitesse Europees voetbal. Het blijkt alleen moeilijk om een vertaalslag te maken. Commercieel is er de laatste jaren weinig bereikt. Dat maken we op uit het halflege stadion. Vitesse is onder het nieuwe regime weinig transparant en dus is het onduidelijk hoe het ervoor staat met de seizoenkaartverkoop of de begroting over het afgelopen seizoen. De clubleiding laat almaar weten dat er geen geld kan worden geïnvesteerd vanwege de Financial Fair Play-regels.
Ondanks de transferopbrengsten van Bony en Van Ginkel blijft de hand angstvallig op de knip. Dat heeft enerzijds te maken met een hoog uitgavenpatroon, maar ook met tegenvallende inkomsten. Zo is Vitesse op dit moment de enige club in de Eredivisie zonder shirtsponsor, in 2012 werd de Amerikaan Peter Gansier aangesteld die met zijn internationale netwerk een goede partner voor Vitesse moest vinden. Maar het shirt is nog altijd leeg. Vorig jaar liet Kasakowski weten geen haast te hebben met een nieuwe sponsor. 'We hebben een bepaald idee van wat het shirtsponsorschap van Vitesse waard is en we're not selling ourselves short! Op de vraag of op korte termijn een nieuwe sponsor wordt gepresenteerd, volgt al zes maanden hetzelfde riedeltje van de persvoorlichting. 'Op dit moment is er geen nieuws.'
Het heeft Vitesse inmiddels al miljoenen gekost. Sportmarketingkenners beweren dat Vitesse geen interessante partij is, zolang Jordania er de scepter zwaait. Meerdere keren is geopperd om met een goed doel op het shirt te gaan spelen, mogelijk gelieerd aan de vreselijke ziekte van clubicoon Bos, maar dat werd door de toenmalige directie van tafel geveegd.
Vitesse is een ambitieuze club die soms het sentiment vergeet. Waar altijd wel een brandje te blussen is en op macht beluste individuen elkaar uit de tent lokken. Succes bleek de laatste jaren de enige remedie. Het is voor alle fans in Arnhem dan ook te hopen dat Bosz op zeer korte termijn van Vitesse een voetbalmachine weet te maken.
Peter Bosz: 'Ik vaar gewoon mijn eigen koers'
Veel critici zetten de laatste weken vraagtekens bij de speelstijl van Vitesse. Trainer Peter Bosz zou zijn elftal te aanvallend laten spelen en dat zou ten koste gaan van het resultaat. De trainer zelf kan weinig met de kritiek. 'Voor mij is de speelstijl geen item. Laat dat heel duidelijk zijn. Dat is het niet in de technische staf en ook niet in de clubleiding. Als er al iets zou hebben geleefd onder de spelers, dan heb ik nu duidelijk aangegeven hoe het zit. Laat daar geen enkele twijfel over bestaan. Het is geen thema.'
Bosz wil duidelijkheid creëren. 'Ik vaar gewoon mijn eigen koers. Toen ik hier begon, vroegen de mensen of ik net zo wilde gaan spelen als bij Heracles. Toen zei ik meteen dat je goed naar je spelersgroep moet kijken. Dat proberen we nog steeds te doen. Het is logisch dat het voor de spelers anders is.
'Als Rintje Ritsma eerst 500 meter schaatst en vervolgens gaat allrounden, dan kan hij dat wel, alleen heeft dat dan even tijd nodig', vervolgt Bosz. We zijn hier op een andere manier gaan trainen, op een andere manier over voetbal gaan praten. En we doen dat niet omdat ik dat nu zo graag wil. Ik wil winnen en het liefst zoveel mogelijk.'
