Rutten: ‘Dit kan een hele mooie club worden’

Vitesse eindigt dit seizoen bij de beste vier ploegen van de Eredivisie. Mogen we spreken van een geslaagd jaar?
Dat lijkt me wel, al was het bereiken van de voorronde Champions L eague helemaal fantastisch geweest. We mogen tevreden zijn met de progressie die is geboekt. Er staat een heel ander Vitesse dan aan het begin van het seizoen. In die periode was het soms billenknijpen. Het team was verre van fit en we wonnen wedstrijden met de hakken over de sloot.

Langzaamaan zagen we het team groeien en boekten de spelers individueel progressie. Dat zagen we ook terug in de testen. Neem alleen al Renato lbarra. Hij is fysiek zo veel sterker geworden. Niet geheel toevallig is zijn rendement na de winter enorm toegenomen. En wat te denken van Mike Havenaar..'

Die lijkt overal te kunnen spelen.
'Hij speelde eerst als linksbuiten. In Japan kennen ze hem alleen als spits. Toch vulde hij die rol aan de linkerkant uitstekend in. Voor mij is Mike een 9,5 en geen spits. Hij doet het nu uitstekend achter Wilfried (Bony, red.). Dat zijn processen waar je als trainer heel gelukkig van kunt worden.'

Heeft de afwezigheid van Wilfried Bony deze winter, toen hij met Ivoorkust actief was in de strijd om de Afrika Cup, Vitesse uiteindelijk de titel gekost?
'Het heeft wel invloed gehad op het aantal punten dat we hebben gehaald, zeker. Aan de andere kant hebben we ook met Wilfried verloren én zonder hem gewonnen. Maar natuurlijk is hij van grote waarde'

Of we zo de titel hebben verspeeld? Wilfried is hoe dan ook van grote waarde. De tegenstander gaat toch anders het veld op als hij meedoet.'

U heeft zich dit seizoen naast het team, vooral op de individuele ontwikkeling van spelers gericht.
'Bij Vitesse werken we veel met talenten. Een van mijn taken is om die jongens beter te maken. Dat komt uiteindelijk het elftal én de marktwaarde van individuele spelers ten goede. Over de breedte genomen hebben nagenoeg alle spelers een prima ontwikkeling doorgemaakt. Natuurlijk niet iedereen. Een jongen als Davy Pröpper raakte geblesseerd en stokte aanvankelijk in zijn ontwikkeling. Sommige dingen hebben ook meer tijd nodig. Toch durf ik te stellen dat zowel de club als het team in een jaar tijd aanzienlijk professioneler is geworden. Niet slecht voor een club die nog altijd groeiende is.'

Groeiende?
'In het ontwikkelingsproces moet deze club nog wel een aantal stappen maken. Zeker als je structureel bij de topvier wilt horen. Een concreet voorbeeld? Er zal een strategie moeten komen voor de toekomst. Als Bony verkocht wordt, moet er een alternatief klaarstaan. We hebben nu Reis en Havenaar, dat zijn twee spelers die zijn vertrek kunnen opvangen. Dergelijke vervangers moeten voor elke positie klaarstaan. Ie inoet wat met ons huiswerk doen, lijstjes klaar hebben liggen.'

Anders gezegd: de langetermijnvisie bleek onvoldoende.
'Ja. Zelf denk ik altijd in processen van ontwikkelen, Werken uit een bepaalde visie, met een strategie. Een strategie kan zijn dat je nu al weet dat er over twee jaar een speler uit de Al gaat doorbreken. Als je een vervanger wilt halen voor speler X, moet je goed onthouden dat die talentvolle jongen aan de poort staat te rammelen. Dat is een visie. Zo ver is deze club nog niet, dit is een topclub in wording.

Waar het fout gaat? Het heeft misschien ook wel te maken met de snelle ontwikkeling van het eerste elftal Ik had aan het begin van het seizoen ook niet verwacht dat we nu al zo ver zouden zijn. Als ik me nu bedenk hoe wij in de beginfase van PEC Zwolle wonnen… Eerlijk? Dat was gewoon onterecht. Later in het seizoen zijn we steeds overtuigender gaan spelen.'

U spreekt heel bewust van een topclub in wording.
'Dit kan een heel mooie club worden, maar dat is het nog niet. Facilitair heeft deze club de voorwaarden gecreëerd om structureel in de nationale top te spelen. Alleen is er zo veel meer. Ie zult in ieder geval je achterland moeten uitbreiden. Je  kunt niet alleen in Arnhem blijven, je zult de boer op moeten. Vitesse moet de regio Apeldoorn veroveren en zorgen dat er meer supporters bij komen. Ik ken de exacte supportersaantallen niet, maar ik weet dat de fans van Ajax en Feyenoord door heel Nederland zitten. Op dit moment zit ten er twintigduizend fans in Gelredome, dat is jaren niet gelukt. Geweldig, alleen mogen we niet achteroverleunen. We moeten ageren.'

Bij een grote club komen ook andere processen op gang. Vitesse is van oudsher een prachtige volksclub, maar veel Arnhemmers zien de clubcultuur in een hoog tempo verdwijnen.
'Als je alles bij het oude wilt laten, kom je in de middenmoot te rommelen. Dat is de keuze. Blijf niet hangen in sentiment. We maken iedere dag cultuur. Deze club heeft een veranderingsproces doorgemaakt. Een verandering van bijna failliet, van bijna niet meer bestaan, tot een club met een eigenaar Van een failliete boedel naar een zonnig uitzicht. Het kan niet op. De afgelopen jaren zijn duidelijke veranderingen doorgevoerd. Een aantal cultuurmensen binnen deze club heeft daar problemen mee gehad. Dat hoort erbij als je naar de top wilt. Binnen een organisatie gaat het om competente mensen. Cultuurbewakers zijn noodzakelijk, maar ze moeten wel meegaan in het proces.'

Heeft een topclub eigenlijk ook een volwaardige reservebank?
'Ik weet waar je op doelt. Als wij mee hadden willen doen om de titel, en dat is volgens mij nog altijd de ambitie van Merab Jordania, dan hadden we in de winter moeten injecteren. Het team had versterkt kunnen worden. Alleen dan hadden we serieus kans gemaakt. Daar hebben Ted (van Leeuwen red.) en ik in de winter ook expliciet om gevraagd, maar dat wilde de organisatie niet. Dat had ik te accepteren.
De technische staf heeft zich vervolgens gefocust op de jongens die er wel waren. Maar inderdaad, anders hadden we waarschijnlijk nog langer mee kunnen doen.'

Een hard gelag voor een trainer met ambities…
'Zoals ik al zei, daar moest ik me bij neerleggen.'

Zelf heeft u graag de regie, maar in Arnhem is er maar één man die de beslissingen neemt. Heeft u zich verkeken op deze club?
'Ik ben hier vorig jaar zomer blanco ingegaan, ik wilde ondervinden hoe het was om hier te werken. Dus nee, ik heb me niet verbaasd. Sterker nog, ik ben ook niet teleurgesteld. Ik weet hoe het wereldje werkt. Wel heb ik dingen ervaren. Er zijn namelijk meer manieren om resultaten te halen in de voetballerij. De Nederlandse manier van werken is niet zaligmakend. Vitesse is een internationaal bedrijf dat aanhaakt bij de top. Er is er hier inderdaad maar eentje die de beslissingen neemt. Je kunt het ook omdraaien: dat geeft toch juist veel duidelijkheid?'

Is u een reëel verwachtingspatroon geschetst toen u hier tekende?
'Afgelopen zomer heb ik heel bewust een een jarig contract getekend. Echt grote verrassingen ben ik niet tegengekomen. Alleen ontbrak het topsportklirnaat. Daar heb ik heel hard aan moeten trekken.'

Hoe bedoelt u dat?
'Zonder andere mensen daarin tekort te doen, ik schrok wel van wat ik hier aantrof. Natuurlijk waren de faciliteiten tot deze winter op Papendal niet optimaal, maar daarmee hield het niet op. Het probleem zat vooral in de trainingsuren en mentaliteit.
Je gaat er echt niet dood aan om twee keer per dag te trainen, echt niet. Ik had soms het gevoel dat sommige spelers stervende waren als ze nog een keer het veld op moesten. Wat een onzin. Je kunt iedere training beter worden. Dat waren ze hier niet gewend. Dat is een omslag geweest. Voor de jonge spelers was het een bewustwordingsproces. Spelers die hun lichaam leerden kennen en bij een pijntje toch maar even naar de medische staf gingen. Plus het besef dat het na een intensieve trainingsdag niet handig is om de hele dag door een binnenstad te lopen. Dat is een aanslag op je body. De sfeer was voor mijn komst veel te vrij.'

Sportief is er in een jaar tijd veel verbeterd. Toch bleef het buiten de lijnen onrustig. Bony die constant dreigde met een vertrek, uw plotselinge afwezigheid eind januari.
'It's all in the game. Het is inherent aan het werken bij een club die zich aan het ontwikkelen is. Ik vind het hier eigenlijk nog best wel rustig. Ik ben de afgelopen jaren natuurlijk gepokt en gemazeld. Ik heb bij grotere clubs gewerkt en daar ging het er nog veel erger aan toe.'

In Arnhem waren ze aardig wat gewend, maar zelfs voor Vitesse-begrippen was het bar.
'Dan zeg ik: Vitesse, welkom in de top. Daar moet je mee leren omgaan.'

Laten we één incident belichten. U stapte eind januari na het bekerduel met Ajax niet in de spelersbus en vervolgens meldde u zich ziek. Heeft u spijt van die affaire?
'Nee, geen moment. Iemand binnen de club heeft verkeerd gecommuniceerd. In de toekomst zou ik het misschien anders hebben medegedeeld. Dan zou ik expliciet tegen meerdere mensen hebben gezegd: Zeg even dat ik met Ted van Leeuwen mee ben. Dat is bij deze club blijkbaar nodig. Ik was daar alleen om een transfer te regelen.'

Maar u was ook boos. De clubleiding was bepaalde beloften niet nagekomen.
'Ik moest gewoon snel schakelen. Het was elf uur, de transfermarkt ging dicht. Ik hoopte nog op Kelvin Leerdam. Ted en ik hadden die middag al besloten samen terug te gaan. Misschien had ik daarover duidelijker moeten zijn. Ik kon alleen moeilijk zeggen: Jongens, ik ga niet met de bus mee want ik moet de transfer van Keivin rondmaken. Er zijn mensen nalatig geweest. Ik had het gevoel dat het bepaalde mensen binnen de club wel goed uitkwam dat dit verhaal zo naar buiten kwam.'

Ten nadele van u?
'Dat is een interne aangelegenheid.'

Iemand die u zwart wilde maken?
'Nogmaals, dat is een interne aangelegenheid.'

Dan terug naar het hier en nu. Er heerst veel onduidelijkheid. Momenteel is nog niet bekend wie er volgend jaar technisch directeur óf hoofdtrainer is. Aanvoerder Guram Kashia en Theo Janssen hebben inmiddels om duidelijkheid gevraagd. Begrijpt u de twijfels?
'Ik denk Nederlands en in dat geval ga ik met je mee. Alleen wordt deze club geleid door buitenlanders. Wij zijn werknemer en moeten ons conformeren aan het gevoerde beleid. Wij kunnen wel adviseren en zeggen dat het misschien verstandig is om het zo en zo te doen, maar de club bepaalt wat er gebeurt. Het is in ieder geval goed dat er een Nederlandse directeur (Joost de Wit, red.) komt. Dat is een goed signaal. Iemand die Nederland kent tobias kleuver en Nederlands denkt.'

Allemaal leuk en aardig, maar de afgelopen jaren kreeg de selectie van Vitesse pas op 31 augustus vorm.
'Dat zal ongetwijfeld ook komende zomer weer zo zijn. Maar dat is bij steeds meer clubs het geval, ik constateer een trend. Alleen was het hier afgelopen zomer wel extreem. Zoiets had ik nog nooit meegemaakt.'

U moest de Europa League met een incompleet elftal in. Wat kan de club daarvan leren?
'Dat je aantrekkelijke spelers zo vroeg mogelijk moet vastleggen, zonder de hoofdprijs te betalen. Ook deze zomer zijn er zowel binnen als buiten Nederland een aantal spelers aan het einde van hun contract. En daar zitten een hoop interessante talenten voor Vitesse tussen. Daar moet je op inspringen.'

U doelt mede op Keivin Leerdam, die deze winter uiteindelijk niet naar Arnhem kwam. Zelf probeerde u Zakaria Labyad te halen.
'Dat klopt, alleen wilde Zakaria zelf niet. Dan houdt alles op. Hij wilde in Portugal blijven maar was voor ons zeer interessant geweest.' De tombola begint opnieuw. Een kleine rekensom leert dat er van uw huidige basiselftal vier spelers met zekerheid in Arnhem blijven. 'Vier? Volgens mij heeft Guram (Kashia red.) een doorlopend contract, hetzelfde geldt voor Velthuizen, Van der Heijden, Janssen, Bony, Havenaar, Ibarra, Room, Mori, Reis en Van Ginkel. Aan al die jongens hangt een prijskaartje. Dan heb je nog de huurlingen van Chelsea. Ik denk niet dat er meer dan drie, vier jongens vertrekken.'

Theo Janssen twijfelt openlijk over zijn toekomst, Kashia laat in elk interview weten klaar te zijn voor de Bundesliga en Marco van Ginkel wordt begeerd door de nationale én internationale top. Met de huurlingen van Chelsea staat de teller zo op zes. 'Elke speler is te koop, bij iedere club, maar alleen tegen het juiste bedrag. Dit is vooruitlopen op zaken die nog niet aan de orde zijn.'

Ziet u zelf voldoende groeimogelijkheden om door te gaan bij deze club?
'Ik blijf bij mijn eerdere antwoord. Beide partijen hebben de intentie uitgesproken om samen verder te gaan.'

Is er recent nog gesproken?
'Nee, alles is naar voren geschoven. Tot na het slot van de competitie.'

Dat is wat de buitenwacht te horen krijgt. U bent toch wel een keer bij meneer Jordania naar binnengelopen om over uw toekomst te filosoferen?
'Nee, nee, niet bij Merab. Ik ben wel bij Erwin (Kasakowski, vertrekkende directeur, red.) geweest. Daar zijn geen schokkende dingen uitgekomen. Die beslissing wordt pas later genomen.'

In de voetbalwereld is veel scepsis. Veel kenners begrepen uw keuze voor Vitesse afgelopen zomer al niet.
'Dat is aan andere mensen. Ik ben een voetbaldier, ik wil op het veld staan. Eerder heb ik gezegd dat ik alles wilde meemaken. Je moet mij niet in een beschermd huisje zetten. Ik ben ooit bewust bij FC Twente weggegaan. Destijds wilde ik voelen en proeven wat er allemaal nog meer was.

Over Vitesse heb ik heel lang na moeten denken, dat mag je best weten. Uiteindelijk heb ik voor een jaar getekend. Ik wilde het meemaken, zelf ervaren hoe deze club in elkaar stak. Noem het een vorm van nieuwsgierigheid.'

Is die nieuwsgierigheid bevredigd?
'Ja, ik kan heel veel voldoening halen uit mijn baan. Je begint met een team op niveau B en je eindigt aan het einde van de reeks op niveau A. Dat is prachtig, zeker bij deze club met mogelijkheden. Je ziet iets groeien. Daarom is het zo jammer dat we iets te veel punten hebben laten liggen. Als je zo dicht bij de eerste plek bent, wil je meer.'

En die slag heeft Vitesse buiten de lijnen verloren?
'Dat heeft met visie te maken. Over een paar jaar zal blijken of deze club de goede weg heeft gekozen.'

Uw advies voor de toekomst: luister ook eens naar de hoofdtrainer.
'We zijn een club met een buitenlandse eigenaar, die op zijn beurt niet bekend was met de Nederlandse manier van werken. Ik heb in de winterstop met Ted van Leeuwen en Merab Jordania gezeten. De inhoud van dat gesprek ga ik niet prijsgeven. Daar hebben we wel heel duidelijk aangegeven wat het beste is voor deze club, op de korte termijn. Zonder op de inhoud in te gaan, het slot van deze competitie heeft wel aangegeven dat ik in ieder geval een klein beetje gelijk had.'

Is de onzekere toekomst van Vitesse voor een u een reden om hier niet door te gaan?
'Nogmaals, beide partijen hebben de intentie uitgesproken om samen door te gaan. Wanneer wij daar uitspraken over willen doen, dan melden wij ons wel.'

U zegt dat ook Vitesse de intentie heeft om door te gaan. Wat is een Arnhemse belofte waard?
'Ik ga altijd uit van het goede in een mens. Dus nu ook.'

En Uzelf? Als er een mooie club uit pakweg Duitsland of Enschede komt, dan laat u hier de boel toch gewoon achter?
'Als ik iemand mijn woord geef, dan hou ik mij daar ook aan. Ik heb gezegd dat ik intentie heb om door te gaan en dus is Vitesse mijn eerste optie voor volgend seizoen. We gaan het de komende weken wel meemaken. Uiteindelijk kies ik mijn eigen weg.'

Nieuwe leegloop dreigt
Volgens Vitesse-trainer Fred Rutten hoeft Arnhem niet te vrezen voor een leegloop. Toch liet Theo Janssen eerder optekenen dat mogelijk vijf potentiële basisspelers Gelredome zullen verlaten. Hoe zit het nu echt?

We pakken het elftal erbij dat vorige week met 3-1 won van Willem II. Doelman Piet Velthuizen heeft een langlopend contract, evenals verdediger Jan-Arie van der Heijden. Mike Havenaar denkt met een mogelijk vertrek van Wilfried Bony de kans te krijgen in de spits. Met het oog op het WK in Brazilië zijn speelminuten voor de Japans international noodzakelijk. Renato Ibarra heeft net als Havenaar nog een contract tot medio 2014.

Dan de twijfels. Allereerst zijn er de jongens van Chelsea. Patrick van Aanholt, Tomas Kalas en Gaël Kakuta worden dit seizoen gehuurd en moeten zich in principe komende zomer weer melden in Londen. Het drietal hoopt op een Britse kans, maar weet dat speelminuten daar geen zekerheid zijn. Een tussenstap is niet onlogisch, Arnhem blijft een alternatief. Vitesse-aanvoerder Guram Kashia heeft nog een contract tot de zomer van 2016, maar heeft de laatste maanden steeds vaker geflirt met de Bundesliga en Premier League. Misschien dat Marco van Ginkel hem wel volgt. Het groeibriljantje ligt vast tot 2015 maar het lijstje geïnteresseerde clubs groeit met de week. Theo Janssen heeft nog een tweejarig contract, maar gaf onlangs in VI aan nog maximaal één jaar te willen spelen. Of hij na de zomer nog terugkeert in Stadion Gelredome laat hij mede afhangen van de selectie en technische staf.

Over Wilfried Bony lijkt geen twijfel te bestaan. De Ivoriaan roept al een jaar dat hij weg wil en clubleiding lijkt mee te willen werken aan een transfer, mits de juiste transfersom wordt betaald.

De resevebank

Jonathan Reis Contract tot medio 2016. Maar de Braziliaan heeft zijn oude niveau nog niet gehaald. Tevens grootverdiener.

Eloy Room Contract tot 2015. Gaf in de winterstop al aan weg te willen. Als Velthuizen in Arnhem blijft, wil Room verhuurd of anders verkocht worden.

Davy Pröpper Contract tot 2014. Vroeg ook om een verhuur. Komt niet voor in de plannen van Fred Rutten en wil weg als de trainer aanblijft.

Frank van der Struijk Contract tot 2014.

Simon Cziommer Aflopend contract.

Michihiro Yasuda Aflopend contract en de clubleiding heeft zijn dienstverband inmiddels formeel opgezegd.

Dan Mori Contract tot 2015, maar heeft nog niet overtuigd. Speelde pas zes competitieduels.